BLOOMFISH solo A.K.A. Pascale MICHIELS op het derde
aperitiefconcert van het najaar op de Gentse Barge, gelegen
aan het oud Justitiepaleis in Gent, zondag 12 december 2010.

Pascale Michiels is één brok emotie. Dat kan je natuurlijk niet
afleiden uit haar bestaan als actrice, waarin ze uitvoert wat
men haar opdraagt. Tot grote voldoening van haar
opdrachtgevers en van het grote publiek, zo mag duidelijk zijn.
Pascale heeft echter nog andere pijlen op haar boog, een
pijlkoker vol zelfs. Eén van haar verborgen troeven ligt op
het vlak van het zingen. Nou ja, ‘verborgen’: ze rotste zeven
jaar lang de zalen in binnen- en buitenland af in dienst van
Beverly Jo Scott, een schitterende leerschool voor een pril
zangeresje. Er was het ‘SNOWFLOWER’ project met sinologe
Karen Van Camp (die men ook kent als zangeres Miran May)
(en met Bert Verschueren).  Samen met Karen maakte ze
het verfijnde ‘Outcries From The Boudoir’, een mengeling
van Chinese liefdespoëzie vol sensualiteit met westerse
klanken. Pascale en Karen toerden als Snowflower zelfs
in China. De groep bestaat overigens in naam nog steeds
(zie MySpace)

Er is veel meer. Pascale trok de hort op met Kathleen
Vandenhoudt
, Jan De Bruijn, Pieter Van Bogaert &
Anneke De Bruijn
(THE CREW) als THE BLUES ANGELS
met de programma’s ‘About Queens Of The Blues’ en
The Blues Angels’, een gloedvolle ode aan de blues en
de gospel (van elk programma kwam er een cd uit).
Ze zong en speelde gitaar bij Theaterensemble Leporello.
Tussen het vele werk door zagen we haar geregeld performen
in Gentse cafés (als het helaas ter ziele gegane De Nauwe Zak,
waar enkel LP’s werden gedraaid) tijdens impromptu
concertjes met o.a. Kathleen Vandenhoudt, Rik Tans
(SCHEDELGEBOORTEN) of Bruno Deneckere.
En binnen enkele dagen neemt ze deel aan GROEP DeVILLE,
een eerbetoon aan de in augustus 2009 overleden Willy DeVille. Ze zal het podium delen met Mathias ‘Staf
Steegmans’ Sercu
, oude kompaan Bert Verschueren en
Didier Derruyter bij de interpretatie van de songs van
de New Yorkse ‘excentrieke romanticus’. Je zou er echter bij
vergeten dat Michiels inderdaad nooit alléén optrad.
Ver van ons dan om te denken dat ze de stap niet meteen
dorst te zetten.

Het was tijdens een informeel gesprek dat Diana Van
Strijdonck
, de verantwoordelijke van het Antwerpse
veredelde huisconcerthuis met de passende naam Expohuis,
zonder één noot van Pascales songs gehoord te hebben,
de uitnodiging lanceerde om een one woman show te geven
in de lente van 2011. Dat trok Pascale over de streep. Er werd
een datum vastgelegd en Pascale stortte zich op datgene wat
ze al veel te lang had voor zich uit geschoven en waar ze op
alle gebieden klaar voor was, zo blijkt nu. De voorbereidingen
en het schrijven van nieuw materiaal gingen zo vlot dat
ze besloot al eerder dan de ‘officiële start’ de nieuwe formule
in te lopen. Die kans werd haar geboden door Denise
Belmans
van De Barge, officieel De Maagd van Gent
geheten: ze mocht het derde van de vier gratis aperitief-
concerten op zondag 12 december voor haar rekening nemen.
De protagoniste zou zich solo aandienen onder de naam die
al gehanteerd werd door het andere trio dat Pascale deelde
met Karen Van Camp en Bert Verschueren: BLOOMFISH.

De Barge kreunde onder het gewicht van het succes van
de aperitiefformule en onder de hooggespannen verwachtingen van familie, vrienden en melomanen:
de sardienen zaten nu eens boven water! Wellicht heeft
niemand gedacht dat de sololoopbaan zo’n furieuze start
zou nemen. Er bestaat een uitdrukking voor. ‘Binnenkomen
door de grote poort
’ noemt men zoiets! Gezeten op een wat
onhandige kruk en omringd door twee gitaren en een vrij
volumineus en omineus, geheimzinnig snaarinstrument
steekt ze van wal met het programmatische ‘Bloomfish’.
Meteen dwingt ze de aandacht af met haar stem die de soul
en de felheid benadert van een Etta James en Mavis Staples.
Het elegante ‘Are You?’ met een al even stijlvol jazzakkoord
laat al een heel ander aspect horen. Al snel blijkt dat de songs
die hierna komen een raak geformuleerde reflectie zijn van
Pascales bewogen leven, waar de zangeres af en toe een sluier
van oplicht. Niet al rozengeur en maneschijn, integendeel veel
wolfsijzers en schietgeweren, zoals bij ‘In The Dark’, over
de angst die we allemaal ervaren als we het gevoel hebben
dat de realiteit ons onvermijdelijk stuurt waarheen we niet
wensen te gaan. Eens te meer overvalt ons die gitzwarte
soulstem, die in deze song zo fel en rauw is dat ze ons doet
denken aan de vooroorlogse country blues artiesten,
de zangers van field hollers, zoals die op de plantages
weerklonken, de blues shouters.

’Into You’ is dan weer een vertederend liefdesliedje, eens te
meer met een zalige ‘blue note’ in verwerkt en met fraaie
vocalises. In ‘Home’ bezingt ze het opperste geschenk dat
iemand te beurt kan vallen. Geen karrenvrachten zilver of
goud, nee, simpelweg het mogen thuiskomen bij iemand.
Een getormenteerde Michiels wisselt in deze song af met
de gelaten dromer die ze soms ook ten voeten uit is.
Home’ eindigt met een fade out van het herhaalde
As if tomorrow disappears’: Pascale werkt haar liedjes
altijd zorgzaam af. Ook zo herkenbaar is ‘Insomnia’: niet
kunnen slapen, weken aan een stuk, en dan midden in
de nacht het gevoel hebben dat je de enige persoon bent
op aarde die nog wakker is. Vertellen kan ze als actrice ook,
al houdt ze dat in het eerste deel nog beperkt: de warme
manier waarop ze haar kennismaking met Sara Bettens
weergeeft gaat recht naar de ziel. Sara schreef ‘All My Days
voor Pascale.

Pascales vertrouwen groeit zienderogen en stilaan speelt ze
ook in alles wat er voor haar gebeurt: ‘’t Is nog vroeg, hé?’.
Ze doet het spontaan en met uiteraard ter plekke bedachte
spitse oneliners. Iemand zou haar eens een rol moeten geven
waar veel humor in zit, in plaats van al die ernstige rollen,
bedenken we plots. Maar ze wordt plots zelf heel ernstig,
of liever: ingetogen. ‘Het volgende lied hielp me de dood van
een vriendin een plaats te geven. Ik noemde ze Hilde, jullie kennen
haar als Yasmine
’ zegt ze als intro bij ‘The End’. Niemand zal
het ooit helemaal weten, niemand zal het kunnen veranderen
maar… ‘It didn’t have to end this way’ zingt ze, maar ze geeft
aan dat de muziek blijft leven: ‘Leve de muziek!’ voegt ze eraan
toe. ‘My nest’ draagt ze dan weer op aan leermeesteres
BJ Scott: ‘Ze leerde me de essentie van wat zingen is’.
De song somt dat netjes op. Hoeft het gezegd dat Beverly Jo
deze accolade ten volle verdient? De tijd vliegt: Pascale maakt
het eerste deel al rond met ‘Will You’, een walsstructuur dat
de liefde ook lustig fluitend prijst… Weerom met een clever
staartje!

Uiteraard is Pascale Michiels geen debutante in de strikte zin
van het woord, maar de manier waarop ze ons
‘bootvluchtelingen’ op haar allereerste solo uitstap weet in
te inpalmen is indrukwekkend. Ze presteert dat dank zij
die stem die klatert, zucht en kreunt, fluistert en schreeuwt,
even expressief als welke zangstem uit ons tegenwoordig
verwende landje, en dank zij de vaak onverwachte
gitaarpatronen. Je kan ook niet voorbij aan de vaststelling
dat ze een verdomd goeie song kan pennen, één die eenduidig
vertelt wat ze te vertellen heeft. Maar het zijn wel degelijk
de krachtige, diepmenselijke en eerlijke emoties die ze oproept,
die deze ‘maiden voyage’ tot een evenement maken. Op basis
van dat eerste deel kreeg la Michiels al een uitstekend rapport.
Ze zou er na de pauze zowaar nog een schep bovenop doen.

Heel relaxt begint ze aan dat tweede deel: zoveel vertrouwen
heeft ze wel kunnen putten uit de reacties. Er kan zelfs
een humoristische dialoog af met één van haar luisteraars,
die even voor een vrolijke noot zorgt. Maar ze is niet uit
concentratie te brengen. ‘Iemand vroeg me naar mijn
lievelingssong. Die zou ik niet kunnen geven… Maar de volgende
is wel mijn ‘dikste vriend’!
’ Het wordt snel duidelijk waarom:
Sometimes’ is een bepaald optimistische song, ééntje waar
een gekneusde ziel zich kan aan optrekken: ‘Sometimes I feel
so tall
’. Ze herneemt enkele keren het fraai gedraaide
instrumentale tussenstuk, een teken dat ze ook op dat vlak
inventief uit de hoek kan komen. In het strakke, van een
perfect slot voorziene ‘Life’ komt Pascale op voor zichzelf:
je moet niet proberen haar te veranderen, daar trekt ze
de grens. De volgende song sluit goed op aan op de idee
van ‘Life’, in de zin dat ze waarschuwt voor de gevolgen als
men dat niet respecteert: in ‘The Story Of A Manchild’ neemt
ze het op voor Michael Jackson, ‘a little boy bound in the body
of a man
’. Ook Michael heeft men proberen te ‘veranderen’,
stelt ze, maar hij was ‘too big for this world’. Op dat laatste
stukje à la Howlin’ Wolf volgt een opvallend stormachtig
applaus, teken dat de boodschap loud and clear overgekomen
is.

Het concert zit ook vol antitheses. Haar twee prachtige
petekinderen inspireerden ‘Delicate Butterfy’, een gevoelige
song, gebracht met bakken tederheid, maar allerminst soft of
tranerig. Het idyllische beeld brengt een onwrikbare realiteit
aan de oppervlakte: zo’n volgende generatie doet ons beseffen
dat we slechts nietige schakels zijn in een oneindige ketting,
drukt ons met de neus op onze nietigheid: ‘You’re ashes in
the colours of the earth
’. Heel juist, maar, Pascale, zonder die
ene schakel wordt heel de ketting onderbroken. Dan toch
niet zo nietig?

Sweet Amelia’ is ‘muziek voor een theaterstuk dat nog niet bestaat’,
gebaseerd op het tiendaagse huwelijk uit het boek ‘De Ballade
van het Trieste Café’
, aan haar uitgeleend door een collega in
de wetenschap dat het verhaal haar zou boeien. Pascale neemt
haar tijd om ons met zwier en sit com humor de nodige uitleg
te verschaffen en de welhaast surrealistische plot te
verklappen, al is de song ook zonder intro begrijpelijk.
Sweet Amelia’ zingt ze vanuit de beleving van de man,
die met Amelia de ontgoocheling van zijn leven ondervindt.
Schrijnend, maar zeker één van de beste songs van de hele
middag. Te oordelen aan de overtuigingskracht van dit
Sweet Amelia’, mag dat toneelstuk voor ons gerust een musical
worden. ‘Pack My Things And Go’ beschrijft hoe weggaan soms
de enige keus is. Afijn, ‘keus’… ‘It’s not my choice, it’s fate,
I know
’ luidt het in deze felle up tempo song. Ook ‘I Wish
deelt een mokerslag uit. LDVD op zijn meest kwetsbaar.
Het einde legt de vinger op de verwonde ziel: ‘I wish you
weren’t the object of this song
’.

Eindelijk haalt ze het gevaarte van zijn staander. We maken
kennis met de grote ‘moonguitar’. Toen ze in China toerde
met Snowflower, bezocht ze samen met een Chinese
muzikante een lokale instrumentenbouwer. ‘Ik heb toen
in mijn beste Chinees een gitaar besteld… Maar ik geloof dat
mijn Chinees nog niet zo goed is…
’ gekt ze. Ze kwam in elk
geval thuis met dit bakbeest. Een volledig ronde houten
klankkast, die het instrument de aanblik geeft van een banjo,
geeft het zijn naam. Vier snaren en een kunstige nek, zoals
we dat al zagen op een Oeigoers-Chinees instrument.
Het tuig produceert bovendien een ‘groot’ geluid. Pascale
speelt een bijzonder mooie introductie die de mogelijkheden
van het instrument laten doorschemeren, om dan ‘Deeper
Well
’, prachtsong van Emmylou Harris uit haar nog immer
geweldige en incontournableWrecking Ball’ (1995), in te zetten.
Daarbij gebruikt ze de moonguitar vooral percussief, wat een
krachtig effect sorteert. Ook nu weer genereert dat een
donderend applaus.

Een gedreven ‘Digging A Hole’ sluit af met de overweging
dat hoe meer je zoekt, hoe minder je vindt, een vrij depri-
merende gedachte, maar eens te meer de nagel op de kop.
De bootmensen vinden het optreden echter wel buitengewoon
goed: langdurig wordt Pascale Michiels toegejuicht. Wellicht
overtrof dit ver haar bescheiden verwachtingen. Pascale heeft
nog twee fijne bissen klaar. Veel covers speelt ze niet, maar ze
vond dat ze er wel iets mocht tussenschuiven van de dame
die in haar jeugd een ongelofelijke bron van inspiratie was,
Kate Bush. Nogal wat mensen beamen dit luidop: het is dan
al lang stil rond de Britse, maar ze is bijlange niet vergeten.
Bovendien is ‘Army Dreamers’ iets van alle tijden: ook nu nog
verliezen jonge mensen het leven op onbestemde slagvelden
zonder ooit het hoe of waarom van hun ‘offer’ te vernemen.
Als uitsmijter heeft ze nog een geslepen diamantje in petto:
Stel je voor dat je in de woestijn bent, ja, die van het ingebeelde
theaterstuk. Plots gebeurt er iets dat onmogelijk is, het begint
te sneeuwen… Probeer je dan in te beelden wat je reactie zou zijn…

Als een teer bloempje ontluikt ‘Snow’, een klein bloot liedje
dat eindigt met de lieve vraag: ‘Tell me what it does to you…

Sneeuw hebben we al genoeg gehad de voorbije tijd, maar
we kunnen in elk geval zeggen wat het concert ons deed.
We denken dat Vlaanderen er een nieuwe singer-songwriter
van stand bij heeft. Ga nog niet op zoek naar een cd, want,
al zijn de songs rijp voor opname, Pascale zal die plaat enkel
maken als dat op haar manier kan gebeuren, op haar eigen
tempo en met de muzikanten die mee gaan in haar denken.
Het belangrijkste is nu dat ze met dit repertoire veel optreedt,
dat ze de songs helemaal naar haar hand zet. Binnen pakweg
twintig concerten knalt ze zich door een optreden, nog meer
dan nu. Misschien zijn we haar dan al ‘kwijt’ aan verre
buitenlanden… China, opgelet, het witte gevaar is in aantocht.
U kan niet zeggen dat we u niet verwittigd hebben…

Antoine Légat (13-12-2010)